नवी दिल्ली: रूग्णांना रूग्णालयातून डिस्चार्ज दिल्यानंतर त्यांच्यावर सतत देखरेख ठेवणे हे एक मोठे आव्हान असू शकते. विशेषत: शस्त्रक्रियेनंतरच्या दिवसांमध्ये चिंता जास्त असू शकते, जेव्हा तब्येत अचानक बिघडल्यास त्वरित लक्ष देण्याची आवश्यकता असू शकते. तंत्रज्ञानाचा वापर आता अशा प्रणाली विकसित करण्यासाठी केला जात आहे ज्यामुळे रुग्णांना घरी राहून सतत वैद्यकीय देखरेख करता येईल. वृद्ध लोकांसाठी आणि अचानक आरोग्याशी संबंधित समस्या अनुभवणाऱ्यांसाठीही ही सुविधा उपयुक्त ठरू शकते.
दिल्लीतील हरी नगर येथील रहिवासी ६३ वर्षीय चरणजीत कौर यांचे उदाहरण हे एक उदाहरण आहे. अचानक भान गमावल्यानंतर तिला हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आले, जिथे चाचण्यांमध्ये हृदयाच्या एका मोठ्या धमनीत सुमारे 90% ब्लॉकेज आढळले. त्यानंतर तिच्यावर बायपास सर्जरी करण्यात आली. सुमारे एक आठवड्यानंतर डिस्चार्ज मिळाल्यानंतर, तिचे कुटुंब सतत तिच्या घरी कसे निरीक्षण केले जाऊ शकते याबद्दल चिंतित होते.
त्यामुळे कुटुंबाने घरी डिजिटल आरोग्य-निरीक्षण प्रणाली वापरली. यात शरीराला जोडलेला सेन्सर पॅच आणि मनगटावर घातलेला बँड समाविष्ट आहे. ही उपकरणे अनेक आरोग्य मापदंडांची सतत नोंद करतात आणि दूरस्थपणे असलेल्या वैद्यकीय तज्ञांना माहिती प्रसारित करतात.
सिस्टम ECG, हृदय गती, ऑक्सिजन संपृक्तता (SpO2), हृदय गती, शरीराचे तापमान, क्रियाकलाप आणि झोप यांसारख्या निर्देशकांचे निरीक्षण करू शकते. कोणत्याही पॅरामीटरमध्ये असामान्य बदल आढळल्यास, वैद्यकीय पथक रुग्णाशी संपर्क साधू शकते आणि आवश्यक खबरदारी किंवा वैद्यकीय सल्ल्याबाबत मार्गदर्शन करू शकते.
कुटुंबाच्या अनुभवानुसार, वैद्यकीय पथक नियमित सकाळ आणि संध्याकाळ फोन कॉल देखील करते आणि आरोग्याच्या पॅरामीटर्समध्ये बदल दिसून आल्यावर त्वरित सल्ला देतात. हे रूग्णांना आणि त्यांच्या कुटुंबियांना रुग्णालयातून घरी परतल्यानंतर बरे होण्याच्या वेळी देखरेखीचा अतिरिक्त स्तर देते.
दिल्लीतील आणखी एक रहिवासी, नारायणा विहार येथील 53 वर्षीय राकेश भारद्वाज यांनीही रक्तदाब अचानक वाढल्याचा अनुभव घेतल्यानंतर अशी देखरेख प्रणाली वापरली. त्याचा रक्तदाब 200/130 वर पोहोचला आणि त्याला डोकेदुखीचाही त्रास जाणवू लागला. त्यानंतर आरोग्य मोजमाप आणि वैद्यकीय टीमशी नियमित संवाद साधून त्याच्या प्रकृतीचे परीक्षण करण्यात आले.
अशा तंत्रज्ञानाचा उद्देश डॉक्टरांची बदली करणे हा नसून रुग्णालयाबाहेर रुग्णाच्या स्थितीवर सतत लक्ष ठेवणे आणि आवश्यकतेनुसार वेळेवर वैद्यकीय संपर्क सक्षम करणे हा आहे. विशेषत: डिस्चार्जनंतरच्या सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये, अशा प्रणाली रुग्णांना आणि त्यांच्या कुटुंबियांना अतिरिक्त देखरेख आणि समर्थन प्रदान करू शकतात.
