नवी दिल्ली: भारत जागतिक कूटनीतीच्या केंद्रस्थानी येणार आहे. 12–13 सप्टेंबर 2026 रोजी नवी दिल्ली येथे 18व्या BRICS Summitचे आयोजन करण्यात येणार आहे. यंदा भारत BRICSचे अध्यक्षपद भूषवत असून Resilience, Innovation, Cooperation आणि Sustainability या चार मुद्द्यांना 2026 च्या अजेंड्यामध्ये महत्त्व देण्यात आले आहे.
भारताचे BRICS अध्यक्षपद का महत्त्वाचे?
BRICSची सुरुवात BRIC या नावाने झाली होती. त्यामध्ये ब्राझील, रशिया, भारत आणि चीन यांचा समावेश होता. त्यानंतर दक्षिण आफ्रिकेचा समावेश झाल्यानंतर या गटाचे नाव BRICS झाले.
गेल्या काही वर्षांत BRICS हे प्रमुख उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांमधील सहकार्याचे महत्त्वाचे व्यासपीठ बनले आहे.
भारताच्या 2026 च्या अध्यक्षतेखाली लवचिकता, नवोन्मेष, सहकार्य आणि शाश्वतता या मुद्द्यांवर विशेष भर देण्यात आला आहे. यासोबतच तंत्रज्ञान, विकास आणि आंतरराष्ट्रीय सहकार्याशी संबंधित विषयांवरही चर्चा होण्याची शक्यता आहे.
BRICSमध्ये भारताची बदलती भूमिका
गेल्या काही वर्षांत BRICSमधील भारताची भूमिका मोठ्या प्रमाणात बदलली आहे.
पूर्वी भारताने विकसनशील देशांना जागतिक वित्तीय संस्थांमध्ये अधिक प्रतिनिधित्व मिळावे, यासारख्या मुद्द्यांवर भर दिला. आता भारत डिजिटल पब्लिक इन्फ्रास्ट्रक्चर, तंत्रज्ञान आणि विकास सहकार्य या क्षेत्रांतील आपले अनुभवही जागतिक व्यासपीठावर मांडत आहे.
यामुळे Global Southशी संबंधित चर्चांमध्ये भारताची भूमिका अधिक महत्त्वाची होत आहे.
AI आणि डिजिटल तंत्रज्ञानावरही लक्ष
भारताच्या BRICS अध्यक्षतेदरम्यान तंत्रज्ञान क्षेत्रातील सहकार्य महत्त्वाचे ठरण्याची शक्यता आहे.
Artificial Intelligence, digital infrastructure, startups, innovation आणि scientific cooperation यांसारखे विषय BRICS देशांच्या चर्चेत महत्त्वाचे ठरू शकतात.
डिजिटल कनेक्टिव्हिटी आणि पेमेंट सिस्टिम्स हेही आर्थिक सहकार्याचे संभाव्य क्षेत्र ठरू शकते. यामुळे भविष्यात सीमापार व्यापार आणि व्यवहार अधिक सुलभ करण्याच्या प्रयत्नांना चालना मिळू शकते.
नवी दिल्ली BRICS Summitसाठी सज्ज
12–13 सप्टेंबर रोजी होणाऱ्या 18व्या BRICS Summitची पुष्टी झाल्यानंतर आता संपूर्ण जगाचे लक्ष नवी दिल्लीकडे लागले आहे.
या परिषदेमुळे भारताला BRICSमधील भागीदार देशांसोबत व्यापार, तंत्रज्ञान, ऊर्जा, विकास आणि आंतरराष्ट्रीय सहकार्य यांसारख्या महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर चर्चा करण्याची संधी मिळणार आहे.
BRICS बदलणार का जागतिक शक्तिसंतुलन?
BRICSचा वाढता प्रभाव पाहता भविष्यातील जागतिक आर्थिक आणि राजकीय व्यवस्थेबाबत चर्चा अधिक तीव्र झाली आहे.
भारतासाठी 2026 चे अध्यक्षपद हे केवळ विकसनशील देशांच्या समस्या मांडण्याची संधी नाही, तर तंत्रज्ञान, डिजिटल पायाभूत सुविधा, नवोन्मेष आणि आर्थिक सहकार्य या क्षेत्रांतील आपली क्षमता दाखवण्याची संधीही आहे.
आता सर्वांचे लक्ष 12–13 सप्टेंबर रोजी नवी दिल्ली येथे होणाऱ्या 18व्या BRICS Summitकडे लागले आहे.
या परिषदेतून होणारे करार किंवा संयुक्त घोषणा आर्थिक सहकार्य, कूटनीती आणि Global Southच्या जागतिक भूमिकेवर परिणाम करू शकतात.
Source: BRICS India 2026.
