नवी दिल्ली (१६ सप्टेंबर): भारतातील अनेक नदी खोऱ्यांमध्ये एकाच वेळी दुष्काळाची परिस्थिती उद्भवण्याची शक्यता हवामान बदलामुळे वाढत आहे, असे IIT गांधीनगरच्या अभ्यासात निष्पन्न झाले आहे. या परिस्थितीमुळे पाण्याची टंचाई वाढू शकते आणि अन्न व जलसुरक्षेवर गंभीर परिणाम होऊ शकतो.
संशोधक डॉ. विमल मिश्रा आणि दीपेश सिंग चुफाल यांच्या नेतृत्वाखाली करण्यात आलेल्या या अभ्यासात असे दिसून आले की, अलीकडील काळात दुष्काळ आणि नद्यांचे आटणे ही एकत्रितपणे अधिक सामान्य होत चालली आहेत. या दोन्ही घटकांमुळे देशातील अनेक नदी प्रणालींमध्ये समकालीन दुष्काळाचा धोका वाढत आहे.
या संशोधनाचे निष्कर्ष ‘American Geophysical Union (AGU) Advances’ या आंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिक जर्नलमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहेत. अभ्यासकांच्या म्हणण्यानुसार, या संशोधनाचे परिणाम भारताच्या पाणी व्यवस्थापन धोरणांवर खोलवर प्रभाव टाकू शकतात.
दुष्काळांची ही एकत्रितता शेती, पिण्याचे पाणी, जलविद्युत प्रकल्प आणि इतर पायाभूत सुविधांवर परिणाम करू शकते. त्यामुळे राष्ट्रीय जलसुरक्षेसाठी अधिक जागरूक व दीर्घकालीन नियोजनाची गरज असल्याचे अभ्यासातून स्पष्ट होते.
या पार्श्वभूमीवर, हवामान बदलाशी संबंधित धोरणांमध्ये लवकरात लवकर सुधारणा करणे अत्यावश्यक आहे.
